Το στρατηγικό λάθος του Μπάιντεν για τον αγωγό EastMed

Κυριακή, 13 Νοεμβρίου 2022 7:46

REUTERS / TOM BRENNER
Ακόμα κι αν ο Πούτιν δίσταζε να κάνει την Ουκρανία το νέο θέατρο πολεμικών επιχειρήσεων τον Ιανουάριο, το λάθος του Μπάιντεν τον διαβεβαίωσε ότι ήταν στο σωστό δρόμο.


Μιχάλης Ψύλος • psilosm@naftemporiki.gr

Την στρατηγική αξία του αγωγού EastMed αναφέρει το αμερικανικό ινστιτούτο Gatestone σε ανάλυση με τίτλο «Ένας Ψυχρός χειμώνας για την Ευρώπη: Επικρίσεις για στρατηγική τύφλωση» και κατακρίνει την απόφαση του προέδρου Τζο Μπάιντεν να παρέμβει για να ματαιώσει την κατασκευή του με έναν ιστορικά στρατηγικό λάθος υπολογισμό.

Η ενέργεια του Μπάιντεν είχε ένα στρατηγικό κόστος: τον κατευνασμό της Τουρκίας υπέρ του Πούτιν και τη διακύβευση της ενεργειακής ασφάλειας της Ευρώπης, αναφέρει το αμερικανικό ινστιτούτο.

Το άρθρο αναφέρεται στις αρχές της δεκαετίας του 2000, όταν ο τότε καγκελάριος της Γερμανίας Γκέρχαρντ Σρέντερ αποφάσισε να αναπτύξει στρατηγικές σχέσεις μεταξύ Βερολίνου και Μόσχας. Έφτασε στο σημείο να προσφέρει συνεργασία στη Ρωσία στο EADS, μια πολυεθνική ευρωπαϊκή αμυντική και αεροδιαστημική δύναμη. Τον Νοέμβριο του 2004, ο Σρέντερ αποκάλεσε τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν «άψογο δημοκράτη». Όπως ήταν αναμενόμενο, το 2004, ο Σρέντερ χαιρέτισε τον ισλαμιστή αυταρχικό της Τουρκίας, τότε πρωθυπουργό (τώρα πρόεδρο) Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ως «μεγάλο μεταρρυθμιστή».

Αφότου άφησε το δημόσιο αξίωμα, ο Σρέντερ εργάστηκε για ρωσικές κρατικές εταιρείες ενέργειας, συμπεριλαμβανομένων των Nord Stream AG, Rosneft και Gazprom, με μισθό 1 εκατομμυρίου δολαρίων ετησίως. Στις 8 Μαρτίου 2022, ο Γενικός Εισαγγελέας της Γερμανίας κίνησε διαδικασίες σχετικά με κατηγορίες κατά του Σρέντερ για συνέργεια σε εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, λόγω του ρόλου του σε ρωσικές κρατικές εταιρείες.

Ο «άψογος δημοκράτης» Πούτιν το 2008 εισέβαλε στη Γεωργία, το 2014 εισέβαλε στη χερσόνησο της Κριμαίας, κυρίαρχο ουκρανικό έδαφος, και τον Φεβρουάριο του 2022, εισέβαλε στην Ουκρανία και προσάρτησε τμήματα του κυρίαρχου κράτους.

Το 1972, οι εξαγωγές φυσικού αερίου από τη Σοβιετική Ένωση αντιπροσώπευαν περίπου το 4% της ευρωπαϊκής κατανάλωσης φυσικού αερίου. Μέχρι το 2021, η Ρωσία παρείχε σχεδόν το 40% του φυσικού αερίου της Ευρώπης. Καθώς το μερίδιο αγοράς της Μόσχας αυξήθηκε σταδιακά, αυξήθηκε και η ικανότητά της να χειραγωγεί τις τιμές και να προκαλεί κρίσεις. Οι περισσότεροι Ευρωπαίοι πλέον αναγνωρίζουν ότι αυτή η εξάρτηση από τη Ρωσία αντιπροσωπεύει ένα μεγάλο στρατηγικό ατόπημα. Πολύ αργά. Η «πράσινη ενεργειακή μετάβαση» της Ευρώπης έχει ένα σημαντικό μειονέκτημα: βασίζεται στις εισαγωγές ρωσικού φυσικού αερίου.

Η ιστορία του EastMed
Αυτός θα είναι ένας εξαιρετικά δύσκολος χειμώνας για όλους τους Ευρωπαίους, είτε αντιμετωπίζουν διακοπές ρεύματος είτε προβλήματα θέρμανσης και υψηλούς λογαριασμούς ενέργειας. Προφανώς ο «άψογος δημοκράτης» Πούτιν ελπίζει να εργαλειοποιήσει τον χειμώνα και να αναγκάσει την Ευρώπη να παραδοθεί.

Το 2017, οι κυβερνήσεις της Ιταλίας, της Ελλάδας, της Κύπρου και του Ισραήλ υπέγραψαν μια δήλωση για να επιβεβαιώσουν την υποστήριξή τους για την ανάπτυξη του Αγωγού Ανατολικής Μεσογείου (EastMed), ενός έργου 6,7 δισεκατομμυρίων δολαρίων, 1.900 χιλιομέτρων αγωγού φυσικού αερίου για τη σύνδεση των αποθεμάτων φυσικού αερίου του Ισραήλ, με την Κύπρο και την Ελλάδα και μετά στην Ευρώπη. Ο αγωγός θα έχει αρχική χωρητικότητα για μεταφορά 10 δισεκατομμυρίων κυβικών μέτρων ετησίως (bcm/y) φυσικού αερίου προς την Ελλάδα, την Ιταλία και άλλες χώρες της νοτιοανατολικής Ευρώπης. Στη δεύτερη φάση, η χωρητικότητα θα αυξηθεί σε 20 bcm/έτος κατ’ ανώτατο όριο. Το έργο επιβεβαιώθηκε ως «Έργο Κοινού Ενδιαφέροντος» (PCI) από τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις.

Το έργο του αγωγού EastMed σχεδιάστηκε για να βελτιώσει την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης, διαφοροποιώντας τις διαδρομές και τις πηγές της και παρέχοντας άμεση διασύνδεση με τα πεδία παραγωγής, μειώνοντας παράλληλα την εξάρτηση από τις προμήθειες ρωσικού φυσικού αερίου. Θα παρείχε την ευκαιρία στο κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης την Κύπρο να συνδεθεί με το ευρωπαϊκό δίκτυο φυσικού αερίου, το οποίο θα ενίσχυε περαιτέρω το εμπόριο φυσικού αερίου στη νοτιοανατολική Ευρώπη.

Η Τουρκία, μετά από μια τιμωρητική διεθνή απομόνωση, σε συνέχεια πολλών διπλωματικών κρίσεων με το Ισραήλ, απείλησε στρατιωτικά να αμφισβητήσει τον EastMed. Αντίθετα, άλλες χώρες της περιοχής, όπως η Αίγυπτος, η Ιορδανία, ο Λίβανος και τα κράτη του Κόλπου υποστήριξαν αυτό που αργότερα έγινε ο όμιλος EastMed, που επίσης είχε τη εύνοια της ΕΕ και των ΗΠΑ.

Καθώς τα τελευταία χρόνια είδαμε την Ανατολική Μεσόγειο να μετατρέπεται σε μια ωρολογιακή βόμβα πάνω από πλούσιους υδρογονάνθρακες που αμφισβητούνται από την Τουρκία, ως αυτόνομη περιφερειακή δύναμη, έναντι μιας συμμαχίας Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν παρενέβη με έναν ιστορικό στρατηγικό λάθος υπολογισμό, που είχε ένα στρατηγικό κόστος: τον κατευνασμό της Τουρκίας υπέρ του Πούτιν, ενός μερικής απασχόλησης συμμάχου του ΝΑΤΟ, και τη διακύβευση της ενεργειακής ασφάλειας της Ευρώπης.

Λίγες μόνο εβδομάδες πριν η Ρωσία εισβάλει στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο, ο Μπάιντεν εξέπληξε τους εταίρους του EastMed, αποσύροντας απότομα την υποστήριξη των ΗΠΑ για τον αγωγό, νεκρώνοντας ουσιαστικά το έργο, εμποδίζοντας τη διαφοροποίηση παροχή ενέργειας στην Ευρώπη και διαβεβαιώνοντας περαιτέρω τον ενεργειακό εκβιασμό του Πούτιν κατά της Ευρώπης.

Ο Λευκός Οίκος είπε ότι το έργο των 6,7 δισεκατομμυρίων δολαρίων ήταν αντίθετο με τους «κλιματικούς στόχους» του. Ο Μπάιντεν προφανώς ελπίζει ότι κανείς δεν θα εξακολουθεί να χρησιμοποιεί ορυκτά καύσιμα έως το 2025, ημερομηνία για την προγραμματισμένη ολοκλήρωση του αγωγού EastMed. Η κυβέρνηση Μπάιντεν ανέφερε επίσης μια υποτιθέμενη έλλειψη οικονομικής και εμπορικής βιωσιμότητας, παρόλο που μια μελέτη του 2019, που χρηματοδοτήθηκε από την ΕΕ, επιβεβαίωσε ότι «το έργο EastMed είναι τεχνικά εφικτό, οικονομικά βιώσιμο και εμπορικά ανταγωνιστικό».

Ικανοποίηση στο Κρεμλίνο
Ο λάθος υπολογισμός του Μπάιντεν πρέπει να προκάλεσε πολύ ικανοποίηση στο Κρεμλίνο. «Καλώς ήρθατε στον γενναίο νέο κόσμο, όπου οι Ευρωπαίοι θα πληρώσουν πολύ σύντομα 2.000 ευρώ για 1.000 κυβικά μέτρα φυσικού αερίου!» έγραψε στο Twitter ο Ντμίτρι Μεντβέντεφ, αντιπρόεδρος του Συμβουλίου Ασφαλείας της Ρωσίας, και ο πρώην πρόεδρος και πρωθυπουργός της χώρας, στις 22 Φεβρουαρίου 2022.

Ακόμα κι αν ο Πούτιν δίσταζε να κάνει την Ουκρανία το νέο θέατρο πολεμικών επιχειρήσεων τον Ιανουάριο, το λάθος του Μπάιντεν τον διαβεβαίωσε ότι ήταν στο σωστό δρόμο.

A Cold Winter for Europe: Blame Strategic Blindness

  • In 2008, the “flawless democrat” Putin invaded Georgia. The West was shocked. Putin critics… were shocked that the West was shocked. In 2014, Putin invaded the Crimean Peninsula, sovereign Ukrainian territory. The West remained shocked. In February 2022, Putin invaded Ukraine and annexed parts of the sovereign state. Was the West still shocked? It should not have been.
  • Apparently the “flawless democrat” Putin is hoping to weaponize winter and force Europe to surrender, but giving in to the Kremlin would be disastrous.
  • The EastMed pipeline project was designed to improve Europe’s energy security by diversifying its routes and sources and providing direct interconnection to the production fields while reducing dependence on Russian gas supplies…. U.S. President Joe Biden stepped in with a historic strategic miscalculation that came with a strategic cost: appeasing NATO’s pro-Putin, part-time ally Turkey and jeopardizing Europe’s energy security.
  • Only a few weeks before Russia invaded Ukraine in February, Biden surprised the EastMed partners by abruptly withdrawing U.S. support for the pipeline, thereby effectively killing the project, preventing a diversified energy supply to Europe, and further assuring Putin’s energy blackmail against Europe.
  • The White House said the $6.7 billion project was antithetical to its “climate goals.” Biden presumably hopes no one will actually still be using fossil fuels by 2025, the date for the planned completion of the EastMed pipeline. The Biden administration also cited a supposed lack of economic and commercial viability, even though a 2019 study financed by the EU confirmed that “the EastMed Project is technically feasible, economically viable and commercially competitive.”
  • If the Europeans freeze this winter or must pay sky-high bills, they should drink a toast to the likes of Schroeder and Biden.
(Image source: iStock)

The story goes back to early 2000’s when German’s then Chancellor Gerhard Schroeder decided to develop strategic relations between Berlin and Moscow. He went so far as to offer partnership to Russia in EADS, a multinational European defense and aerospace powerhouse. In November 2004, Schroeder called Russian President Vladimir Putin a “flawless democrat.” Unsurprisingly, in 2004, Schroeder hailed Turkey’s Islamist autocrat, then prime minister (now president) Recep Tayyip Erdoğan as a “great reformer.”

On the evening of December 9, 2005, seventeen days after Schroeder left office as chancellor, he got a call from his friend Putin. Since leaving public office, Schroeder has worked for Russian state-owned energy companies, including Nord Stream AG, Rosneft, and Gazprom, for a salary of $1 million a year. On March 8, 2022, German’s Public Prosecutor General initiated proceedings related to accusations against Schroeder of complicity in crimes against humanity due to his role in Russian state-owned corporations.

In 2008, the “flawless democrat” Putin invaded Georgia. The West was shocked. Putin critics, including this author, were shocked that the West was shocked. In 2014, Putin invaded the Crimean Peninsula, sovereign Ukrainian territory. The West remained shocked.

In February 2022, Putin invaded Ukraine and annexed parts of the sovereign state. Was the West still shocked? It should not have been.

In 1972, natural gas exports from the Soviet Union accounted for around 4% of European gas consumption. By 2021, Russia was providing almost 40% of Europe’s gas. As Moscow’s market share has gradually increased, so has its ability to manipulate prices and trigger crises. Most Europeans now acknowledge that this reliance on Russia represents a major strategic blunder. Too late. Europe’s “green energy transition” features one major flaw: it relies on Russian gas imports.

Back to the future. This will be an extremely difficult winter for all Europeans, whether they face blackouts or heating issues and sky-high energy bills. Apparently the “flawless democrat” Putin is hoping to weaponize winter and force Europe to surrender, but giving in to the Kremlin would be disastrous.

Back to the past. In 2017, the governments of Italy, Greece, Cyprus and Israel signed a declaration to confirm their support for the development of the East Mediterranean Pipeline (EastMed), a $6.7 billion, 1,900-km natural gas pipeline project to connect the gas reserves of Israel and Cyprus to Greece and onward to Europe. The pipeline would have an initial capacity to transport 10 billion cubic meters per year (bcm/y) of gas to Greece, Italy and other southeast European countries. The capacity would then be increased to a maximum of 20 bcm/y in the second phase. The project was confirmed as a “Project of Common Interest” (PCI) by the European governments.

The EastMed pipeline project was designed to improve Europe’s energy security by diversifying its routes and sources and providing direct interconnection to the production fields while reducing dependence on Russian gas supplies. It would provide an opportunity for European Union member state Cyprus to connect to the European gas network, which would further enhance gas trading in southeast Europe.

Turkey, after a punishing international isolation following several diplomatic crises with Israel, threatened militarily to challenge EastMed. In contrast, other countries in the region such as Egypt, Jordan, Lebanon and the Gulf states supported what later became the EastMed group, also favored by the EU and United States. So far so good. But wait.

As the past several years saw the East Mediterranean turning into a slow-fuse time bomb sitting over rich hydrocarbons that are claimed questionably by Turkey as a stand-alone regional force, versus an alliance of Greece, Cyprus and Israel, U.S. President Joe Biden stepped in with a historic strategic miscalculation that came with a strategic cost: appeasing NATO’s pro-Putin, part-time ally Turkey and jeopardizing Europe’s energy security.

Only a few weeks before Russia invaded Ukraine in February, Biden surprised the EastMed partners by abruptly withdrawing U.S. support for the pipeline, thereby effectively killing the project, preventing a diversified energy supply to Europe, and further assuring Putin’s energy blackmail against Europe.

The White House said the $6.7 billion project was antithetical to its “climate goals.” Biden presumably hopes no one will actually still be using fossil fuels by 2025, the date for the planned completion of the EastMed pipeline. The Biden administration also cited a supposed lack of economic and commercial viability, even though a 2019 study financed by the EU confirmed that “the EastMed Project is technically feasible, economically viable and commercially competitive.”

Biden’s miscalculation must have caused much laughter and substantial champagne consumption in the Kremlin. “Welcome to the brave new world where Europeans are very soon going to pay €2.000 for 1.000 cubic meters of natural gas!” tweeted Dmitry Medvedev, deputy chairman of Russia’s Security Council, and the country’s former president and prime minister, on February 22, 2022.

Even if Putin was hesitant about making Ukraine his new war theater in January, Biden’s mistake assured him that he was on the right track. If the Europeans freeze this winter or must pay sky-high bills, they should drink a toast to the likes of Schroeder and Biden.

Burak Bekdil, one of Turkey’s leading journalists, was recently fired from the country’s most noted newspaper after 29 years, for writing in Gatestone what is taking place in Turkey. He is a Fellow at the Middle East Forum.

No Comments Yet

Leave a Reply

Your email address will not be published.